Percussionist Sjahin During is een man van projecten, die soms een kort maar vaak ook een lang leven beschoren zijn. Afro-Anatolian Tales is een van de langstlopende daarvan, want al in 2008 verscheen een eerste album onder die vlag. Destijds ging het om een wisselend gezelschap incidentele gasten, maar de afgelopen jaren is er een vast kwartet ontstaan met zanger en violist Burak Savaș, trompettist en toetsenist Antonio Moreno Glazkov en cellist Bence Huszar. Die laatste zagen we al eerder in andere combinaties, zoals Namibian Tales en Cacha Mundinho. Tarab Dance lijkt dan weer een project binnen een project, mogelijk onder druk van subsidieverstrekkers en ook theater/festivalprogrammeurs, die nu eenmaal altijd ‘iets nieuws’ verlangen. Zaterdagavond stond Afro Anatolian Tales met 'Tarab Dance' in het Bimhuis, in gezelschap van twee vrouwelijke muzikanten uit Iran: Saghar Khadem en Avin Ahmadi. Die laatste verving de eerder aangekondigde Niusha Barimani, die vanwege de toestand in Iran niet naar het buitenland kon reizen.

door Ton Maas (tekst en beeld)

Aan vreemde instrumenten geen gebrek, zaterdagavond in het geheel uitverkochte Bimhuis. Alleen al die gekke cello van Bence Huzsar, een elektrische variant waar hij de wonderlijkste klanken uit peurt. De ene keer weet je zeker dat er een contrabas klinkt, op een ander moment hoor je de typische klank van de Arabische luit, hoewel Ahmadi met geen vinger de snaren van haar ûd aanraakt. Allemaal Huszar. En die ûd mag hier te lande dan geen onbekende verschijning meer zijn, in Iran is het een buitenbeentje. Daar maken langhalsluiten als de tar en de setar de dienst uit. Ook uit Iran komt de tombak (vaastrommel) op de schoot van Saghar Khadem, bekend vanwege de lange, snelle roffels met de vingertoppen op de rand, afgewisseld met diep resonerende klappen op het vel.

Ottomaans hofinstrument
Maar de vreemdste eend in de bijt is toch dat instrument met de onwaarschijnlijk lange hals waar Burak Savaș de strijkstok aan zet. Het is de yailı tanbur, de gestreken variant van de langhalsluit die eeuwenlang hét instrument was aan het hof van de Ottomaanse sultans. In Turkije is het al geen vaak geziene gast; laat staan hier in de lage landen. Daarnaast lijken de trompet en het keyboard van Antonio Moreno Glazkov en het slagwerkarsenaal van During zelf eigenlijk heel gewoontjes.

Meer nadruk op ensemblespel
Mede door de grotere bezetting en de groeiende nadruk op hecht en uitgekiend ensemblespel is het geluid van Afro Anatolian Tales orkestraler geworden. Er wordt nog wel gesoleerd met ruimte voor improvisatie, maar het accent ligt toch op het samenspel, waarbij verrassende wendingen en synchroon uitgevoerde breaks de aandacht scherp houden. Een bedwelmend mooi moment breekt aan als Savaș begint te zingen, met een gracieuze, in westerse oren vrouwelijk aandoende kopstem, rijk versierd met ragfijne melodiewendingen. Een spannend vraag- en antwoordspel tussen zijn stem en de trompet illustreert vervolgens fraai hoe traditie en moderniteit hier verweven worden. Ook Ahmadi weet het publiek te betoveren met haar diepe concentratie en ingetogen zang, hoewel ze later in de voorstellen ook even lekker mag uitpakken. Een ander speels duel dat de gemoederen verhit, is dat tussen de twee om het snelst roffelende percussionisten: During op de Indiase kleipot en Khadem uiteraard op haar tombak.

Ononderbroken spanningsboog
Fijn dat er steeds minder vaak sprake is van twee sets van drie kwartier met een pauze ertussen. Vaak schijnen het de theaters te zijn met hun eigen horeca die dat van de artiesten verlangen, maar het breekt toch de spanningsboog van een voorstelling. Zoals gitarist Leo Kottke ooit tegen zijn publiek grapte aan het einde van zo’n eerste set: “I have this recurring nightmare in which I come back and you don’t”. Daarvan had de groep rond Sjahin During afgelopen zaterdag in elk geval geen last. De opgebouwde spanning ontlaadde zich na anderhalf uur in een applaus dat zo daverde dat de muzikanten niet eens het podium konden verlaten alvorens de afgedwongen toegift te geven. En overduidelijk met veel plezier!

Wil je meer foto's van het concert zien, klik dan hier.

Klik hier voor meer informatie over Afro Anatolian Tales.