Savina Yannatou, de Atheense zangeres met de bedwelmend mooie stem die al vele harten stal, komt in maart naar Nederland en België met een nieuw programma getiteld ‘Watersong’. Naast haar vaste gezelschap Primavera en Salonico geeft ook een oude bekende van Yannatou acte de presence: de Tunesische zangeres Lamia Bedioui.

Het repertoire bestaat ook dit keer weer vooral uit oude en eigentijdse liederen uit het Mediterrane gebied, met uitstapjes naar Ierland en zelfs over de oceaan naar de Verenigde Staten.

Voorafgaand aan haar tournee had Ton Maas de gelegenheid om Savina Yannatou te interviewen.

Data van de Watersong-tour van Savina Yannatou & Primavera en Salonico with Lamia Bedioui

wo 15 Maart - Rotterdam - De Doelen - tickets

vr 17 Maart - Brussel - Muziekpublique/Molière - tickets

za 18 Maart - Amsterdam - Bimhuis - tickets

zo 19 Maart - Gent - De Centrale - tickets

Interview door Ton Maas

Water zorgt voor veel problemen vanwege de opwarming van de aarde en de klimaatverandering die daar het gevolg van is. Was dat een overweging bij de keuze voor het thema van dit nieuwe programma?
Natuurlijk heb ik daar wel aan gedacht. Het is nu eenmaal voortdurend in het nieuws. Maar ik moet je zeggen dat ik toch vooral geïnspireerd werd door iets wat ik las in een boek van de psychoanalyticus Sandor Ferenczi, namelijk het idee van de gelijkenis tussen de oceaan waarin al het leven op aarde is ontstaan, en het vruchtwater in de baarmoeder waarin we allemaal ons leven zijn begonnen. Ik vind het een prachtig beeld: dat de oceaan zich in zekere zin ook in het lichaam van de vrouw bevindt. Het is ook een heel poëtische manier om naar de wereld te kijken.

Dat is grappig, want als ik één woord mocht kiezen om je werk te typeren, zou dat ‘poëtisch’ zijn.
Dat is in elk geval waar ik naar streef. De liederen gaan in veel gevallen niet letterlijk over water, maar er is altijd wel een verbinding. Om te beginnen liggen alle plekken waar de liederen vandaan komen aan water en nauurlijk is er een symbolisch verband tussen liefde en water, huwelijk en water enzovoort.

Naast de vele talen waarin je al eerder liederen hebt gezongen, horen we nu ook Iers, het Gaelic.
Wat een verschrikkelijk moeilijke taal is dat, alleen al vanwege de uitspraak. Je moet weten dat ik niet echt al die talen spreek, maar ik doe wel altijd veel moeite om de liederen die ik zing zo authentiek mogelijk te laten klinken (Ooit bracht Yannatou voor haar research enkele weken door in een Syrisch orthodox klooster, omdat je alleen daar nog het oude Aramees kunt horen, als de monniken hun brevier reciteren.) omdat ik het vreselijk zou vinden als mensen moesten lachen vanwege mijn slechte uitspraak. Dus ik hoop maar dat het overtuigend genoeg klinkt.

Sommige liederen gaan juist over de afwezigheid van water, zoals Lamidbar.
We hebben nadrukkelijk gezocht naar liederen die, hoewel niet letterlijk, over gebrek aan water gaan. Het zijn nummers die afkomstig zijn uit landen waar weinig of geen water is, zoals Jemen. Lamidbar wordt gezongen door Lamia. Het is een lied over de woestijn en dat zand kun je zelfs horen in haar stem. Echt heel bijzonder.

Hoe is de samenwerking met Lamia ontstaan?
Ik ken haar al heel lang. Ze was bijvoorbeeld al te horen op mijn album Songs of the Mediterranean (1998) en zong er zelfs een aantal op Terra Nostra (2003). Ik werk heel graag met haar samen. Niet alleen omdat zij de liederen in het Arabisch zo prachtig vertolkt, maar ook omdat ik dan over haar zangpartij heen kan improviseren. Onze stemmen zijn heel verschillend maar passen toch juist goed bij elkaar.

Verschijnt Watersong ook op cd?
Het album is al opgenomen, maar door omstandigheden nog niet gemixt. Dat gebeurt jammer genoeg pas in april dus ik hoop dat de cd Watersong na de zomer alsnog verkrijgbaar is. Het komt uit op ECM. 

Een buitenbeentje in het repertoire is de Amerikaanse spiritual Wade in the Water. Hoe ben je daarop gekomen?
Een prachtig lied is dat, en bovendien met een heel interessant verhaal. Over slaven die het water gebruikten om te kunnen vluchten. De honden van hun eigenaren konden daardoor het spoor niet meer volgen. We hebben dat nummer gecombineerd met een lied uit Egypte, dat ooit werd gezongen tijdens het dopen van kinderen in de Nijl. Het verband is natuurlijk water, maar ook dat in beide liederen de naam van Mozes te horen is. Lamia en ik zingen die twee nummers samen en improviseren er dan ook even lekker op los.

Zijn er liederen in het programma waarop je bijzonder gesteld bent?
Een van mijn lievelingsnummers is Full Fathom Five. Het is een getoonzet gedicht uit The Tempest van Shakespeare dat gaat over een lichaam dat in zee is verdronken en vervolgens door het water wordt getransformeerd. De botten veranderen in koraal en de ogen in parels - een heel bijzondere en poëtische verbeelding van de dood. Dit lied was het vertrekpunt voor niet een maar twee programma’s: zowel voor Watersong als voor een eerder programma dat ik maakte over migranten die vanuit Turkije de zee oversteken naar Griekse eilanden voor de kust en daarbij maar al te vaak het leven laten door verdrinking. Kostas Theodorou begeleidt me bij dit lied op een instrument dat we nog nooit eerder hebben gebruikt, de waterfoon. Die klinkt niet alleen prachtig, er zit ook echt water in!

We maakten en Spotify playlist met de belangrijkste releases van Savina Yannatou: 

Bekijk hier de videoplaylist die we samenstelden: