Het Belgisch-Nederlandse driemanschap Tamala met zowel Afrikaanse als Europese wortels bestaat inmiddels drie jaar. Bao Sissoko, Wouter Vandenabeele en Mola Sylla waren bij aanvang al aan elkaar gewaagd, maar slagen er niettemin in om voortdurend te blijven groeien. Gisteravond overtrof het trio zichzelf in een afgeladen Amstelkerk te Amsterdam.

door Ton Maas (tekst en foto's)

Zanger Mola Sylla zei het al toen hij voorafgaand aan het optreden door muziekjournalist Saskia Tørnqvist werd geïnterviewd: de teksten liggen vast, maar qua muziek is het nooit hetzelfde. Als violist Wouter Vandenabeele vlak voor de toegift de cd van de groep aanprijst en er grijnzend aan toevoegt: 'we hebben hem helemaal gespeeld!' is dat tegelijk waar en niet waar. Alle titels kwamen langs, maar de gelijkenis tussen track en uitvoering leek een enkele zelfs meer toevallig dan opzettelijk.

Magie
Gekkigheid natuurlijk, maar het illustreert hoezeer de vrijheid die de drie muzikanten zichzelf al spelend gunnen, wordt mogelijk gemaakt door de mate waarin ze naar elkaar toe zijn gegroeid. En dan is er natuurlijk altijd nog dat mysterieuze element dat 'magie' heet - simpelweg omdat niemand er echt de vinger op kan leggen. In de eeuwenoude houten kerk aan het Amstelveld was de magie gisteravond in elk geval zowat tastbaar, eigenlijk al vanaf het moment waarop Vandenabeele en Sissoko elkaar halverwege het tweede nummer uitdaagden om de veiligheid van de wiegende groove los te laten en als trapeze-hoogwerkers ongezekerd het luchtruim te kiezen.

Vleugels uitslaan
Terwijl Sylla zich kweet van de nederige taak om te zorgen voor ritmische continuïteit, lieten de twee anderen hun melodische lijnen de ene keer gracieus door elkaar kringelen, om ze vervolgens in fel staccato op elkaar af te vuren. Vooral Sissoko verraste met soms zeer ongebruikelijke klanken uit zijn kora (traditionele harpluit). Hij behoort dan ook tot een nieuwe lichting Afrikaanse muzikanten die in allerlei opzichten de vleugels uitslaat. Zo is hij vandaag alweer in Londen voor een ongebruikelijke uitvoering van het beroemde stuk In C van de Amerikaanse minimalpionier Terry Riley.

Grensverleggend
Wouter Vandenabeele stond met de groep Ambrozijn aan de wieg van de Belgische neo-folkbeweging en is dankzij vele, verre en langdurige omzwervingen overal thuis in de wereld van de muziek. Hij tekende al eerder voor grensverleggende collaboraties met Afrikaanse muzikanten, maar in deze combinatie schittert hij als nimmer tevoren. Al gaat hij als een razende tekeer op de vier snaren, hij mist geen noot. Spatzuiver tot in de kleinste details.

Grondstof
Maar Tamala had nooit bestaan als niet Mola Sylla tot de groep was toegetreden. Het zijn immers merendeels zíjn liederen die de grondstof vormen voor de muzikale avonturen die het drietal aangaat. Een nummer als Fodé staat al tientallen jaren op zijn repertoire, al lijkt de huidige interpretatie ervan nauwelijks nog op de versie die te vinden is op een van de albums van VeDaKi (Vershki Da Koreshki), de groep die Mola twintig jaar geleden vormde met de Russische jazzmuzikanten Alexei Levin en Vladimir Volkov.

Zwierend door de registers
Mede doordat hij zich veelal in andere kringen beweegt, is Mola Sylla nog altijd geen begrip in de wereld van de Afrikaanse muziek. Toch dient hij gerekend te worden tot de grootste stemmen van Afrika. En als het erom gaat wie de meeste stemmen heeft, staat hij zelfs op eenzame hoogte. Van diep resonerend gegrom tot uithalen in de allerhoogste regionen, hij heeft het allemaal in zijn arsenaal. En als zijn machtige stem door de registers zwiert, ben je als luisteraar niet alleen onder de indruk van wat hij er allemaal mee kan, hij weet je ook genadeloos te raken in het gemoed.
Na afloop stond op alle stralende gezichten in de Amstelkerk - zowel bij publiek als artiesten - hetzelfde te lezen: een mengeling van opwinding en ongeloof over hoe onwaarschijnlijk goed het was geweest.

Overige concerten in de serie Old Roots New Routes:
12 apr - Magda Mendes: Amstelkerk, Amsterdam
05 mei - Música Temprana: Amstelkerk, Amsterdam
24 mei - Lingua Franca: Amstelkerk, Amsterdam