Sevdahzangeres Amira even soeverein als aaibaar in De Duif Moeiteloos laverend tussen vorstelijk en volks zaterdag 3 november, 2018

Zangeres Amira Medunjanin uit Sarajevo geldt als een van de grootst levende vertolkers van de sevdah, een liedtraditie die voor de Bosnische identiteit even belangrijk is als fado voor de Portugese. Ze was al eerder in Nederland te zien, maar in de voormalige Amsterdamse kerk De Duif trad ze op voor overwegend 'eigen' publiek. En dat had zo zijn gevolgen. Ton Maas volgt Amira al sinds haar plaatdebuut uit 2003 en had zich dus verzekerd van een plaatsje.


door Ton Maas (tekst en foto's)

Amira had haar mond nog niet open gedaan of je kon van overal horen hoe de tekst van haar eerste lied zachtjes werd meegezongen. En zo ging het door, ruim tweeëneenhalf uur lang. Het waren lang niet allemaal ‘evergreens’ die uit honderden kelen echoden. Ook een door vriend en collega Damir Imamovic speciaal voor Amira geschreven lied werd uit volle borst meegezongen. Wat begon als een typisch concert, veranderde binnen de kortste keren in een ‘intiem’ onderonsje van meer dan vijfhonderd vrienden – een soort ‘church warming party’.


Geplaagd door galm
Voor de zangeres zelf was het optreden overigens geen makkie. Ze werd overduidelijk geplaagd door de problematisch galmende akoestiek van de kerkruimte en moest zelfs af en toe uitwijken om weg te komen van een staande golf met een hinderlijke frequentie. De galm zorgde er ook voor dat ze haar monitor niet goed kon horen, zodat ze soms haar oor moest bedekken om zeker te zijn dat ze de juiste toon trof. Dat alles deed ze overigens ‘in stijl’ en met een brede glimlach. Alleen in extreme gevallen maakte ze er een grap van door een quasi beschuldigende vinger te richten op een van haar begeleiders, alsof die de aanstichters van het probleem waren. Een keer kwam de geluidsman zelfs het podium op om iets te veranderen aan de instelling van een versterker die naast bassist Zvonimir Sestak stond, maar ook dat mocht helaas niet baten.

Sevdah meets blues
Dat Amira zich graag omringt met topmuzikanten, was al duidelijk door haar samenwerking met accordeonvirtuoos Merima Kljuco en met de vermaarde jazzpianist Bojan Z. Dit keer was het gitarist Ante Gelo die mocht schitteren. En dat deed hij! Zijn subtiele en geraffineerde getokkel was des te indrukwekkend omdat je kon zien dat het al improviserend tot stand kwam. Ik hoorde zelfs iemand zachtjes horen kreunen van genot toen Gelo een Bosnisch liedje totaal onverwacht voorzag van een gitaarpartij die leek weggelopen uit de delta van de Mississippi maar toch wonderwel op z’n plek was.

Onverwachte wending
Je moet als artiest wel bijzonder zelfverzekerd zijn om de zaak zo te laten ontsporen als Amira deed toen ze in een fragment uit wat tussendoorgepriegel van Gelo plotseling een bekend liedje meende te herkennen. Het praatje waar ze aan bezig was, brak ze abrupt af, boog zich naar Gelo en barstte spontaan los met het al half verstreken eerste couplet van het betreffende liedje. Hilariteit alom toen ze de microfoon voor Antes mond hield en hem gebaarde het tweede couplet voor zijn rekening te nemen. Kraaiend van plezier wurmde Amira zich vervolgens naast Gelo op diens pianokrukje om samen met hem totaal onvoorbereid een aantal fraai tweestemmige duetten ten beste te geven. ‘Allemaal liedjes uit onze jeugd!’ voegde ze er grinnikend aan toe. Zelfs de officiële tune van de Olympische Winterspelen van 1984 in Sarajevo passeerde de revue. Met hun hartverwarmende tête à tête zorgden Amira en Ante voor een soort ad hoc miniconcert binnen het optreden als geheel, waarbij bassist Sestak aan zijn kant van het podium enigszins het nakijken had.

Human jukebox
Nadat het als laatste nummer aangekondigde lied was afgelopen en Amira de minutenlange staande ovatie in ontvangst had genomen, besloot ze bij wijze van toegift voor een volgende verrassing te zorgen. Ze stapte naar voren op het toneel, drukte met haar wijsvinger op een paar denkbeeldige knoppen op haar blote schouders en bovenarmen en zei: ‘I’m a human jukebox. Roept u maar…!’ Dat lieten de aanwezigen zich geen twee keer zeggen. Uit het gekrakeel dat volgde, destilleerde Amira een aantal verzoeknummers en begon vervolgens aan wat je in feite als een volgend optreden zou kunnen beschouwen. En met al die door elkaar roepende fans was de concentratie van voorheen ver te zoeken.

Verrassende verlossing
Ik was benieuwd hoe ze hieraan een zinvol slot zou kunnen breien zonder er op een bepaald moment gewoon de stekker uit te moeten trekken. De manier waarop ze dat een klein half uur later deed, was zowel verrassend als magistraal. Om te beginnen bedankte ze nogmaals omstandig haar beide begeleiders en liet ze vervolgens het podium verlaten. Te midden van het inmiddels behoorlijk luide geroezemoes vanuit de zaal bleef Amira roerloos midden op het podium staan – de ogen neergeslagen, alsof de wereld om haar heen niet langer bestond. Toen ze vervolgens de microfoon aan haar mond zette en begon te zingen, voltrok zich binnen enkele seconden een klein wonder.

Een wondertje tot besluit
Zonder de minste stemverheffing, met niets anders dan zeggingskracht en concentratie, wist ze het geroezemoes te doen verstommen, alle oren te doen spitsen en alle blikken op zich te vestigen. Om vervolgens via al die wijd geopende oren en ogen haar laatste pijl af te schieten en alle aanwezigen nog één keer vol te raken, tot in het diepst van hun ziel.

amiramedunjanin.com
Promaja Events


meer nieuws
Een symbiose van Angolese en westerse muziek
vrijdag 9 november, 2018
Plus de Transglobal World Music Charts top-40
donderdag 1 november, 2018
Showcases en conferentie, 24-28 oktober 2018
zondag 28 oktober, 2018
Meridian Brothers, Los Van Van, Gaye Su Akyol en Massada
dinsdag 9 oktober, 2018
World music showcases, beurs en seminars
maandag 8 oktober, 2018
Verrassende Catalaanse visie op balkanmuziek
zaterdag 6 oktober, 2018
Plus de Transglobal World Music Charts top-40
maandag 1 oktober, 2018
Colombiaanse muziek en cultuur in de spotlight
zondag 30 september, 2018
Eliza en Martin Carthy strelen oren in Zaandam
zondag 16 september, 2018
Concerten van Zakir Hussain, Cuca Roseta, Ladysmith Black Mambazo, Maria Rita, Master Drummers of Burundi en vele anderen
dinsdag 4 september, 2018