Anne Kalmering & Stahlhammer Klezmer Classic - Vayter6 maart, 2020

Kakafon / Xango

Vayter betekent ‘verder, voorwaarts’ in het Jiddisch. De in Zweden wonende Joods-Russische zangeres Anne Kamerling en het eveneens Zweedse Stahlhammer Klezmer Classic trio heeft deze titel aan hun debuutalbum gegeven omdat de muziek die zij spelen is blijven bestaan terwijl de oorspronkelijke uitvoerders en hun publiek er niet meer zijn, vermoord is tijdens de Tweede Wereldoorlog. Toen violist Semmy Stahlhammer het trio in 1999 oprichtte, baseerde hij dat op het Stahlhammer Klezmer Orkest van zijn grootvader dat voor de Tweede Wereldoorlog in Polen bestond. Anne Kalmering, een centrale figuur in de joodse zangtraditie in Zweden, werkt al sinds die tijd met het trio samen. Haar repertoire varieert van de Sefardische en Ashkenazi muziektraditie tot moderne muziek.
De liederen op dit album worden door haar gezongen in het Jiddisch en het Ladino, een taal die door Sefardische joden wordt gesproken en haar oorsprong heeft in het Spanje van de vijftiende eeuw, toen de Joden net als de Moren uit Spanje werden verdreven. Kalmering heeft een goede stem die zich uitstekend leent voor deze muziek, maar ze heeft geen groot bereik. Alle twaalf stukken zijn gebaseerd op traditionele composities. Stahlhammers fantastische vioolspel geeft alle stukken, inclusief de drie instrumentals, een klassieke touch mee. Samen met accordeoniste Miriam Oldenburg en celliste Isabel Blommé, beiden gerenommeerde Zweedse musici, voorziet Stahlhammer de oude composities van sterke arrangementen. Het is niet de opwindende muziek die we gewend zijn van de Amsterdam Klezmer Band, maar een mix van klezmer met klassieke kamermuziek en Jiddisch repertoire. Kalmering ontpopt zich als een zingende vertelster. Heel goed is dat alle teksten in het cd-boekje niet alleen in het Jiddisch, Ladino en Zweeds zijn afgedrukt, maar ook in het Engels.
Heel mooi is Cuando El Rey Nimrod, een melancholiek Sefardisch nummer over de geboorte van Abraham. Het is een lied met veel diepgang! In Friling, een Jiddisch lied uit het ghetto van Vilnius (1943), sijpelt de dieptrieste en gruwelijke geschiedenis van de moord op de Joden door in de muziek en in Kalmerings zang. Libes Tant is een instrumental uit 1916, oorspronkelijk uitgevoerd door een Roemeens orkest. Deze geeft net als alle andere composities de historische waarde van deze stukken aan. Het vrolijkste lied hebben Anne Kalmering & Stahlhammer Klezmer Classic voor het einde bewaard: het Jiddische Dos Keshenever Shtikele. Dit lied over de Moldavische hoofdstad Chisinau werd door Moishe Oysher bekend gemaakt tijdens de twintiger jaren van de twintigste eeuw. Zo gaat er veel schuil achter de stukken op dit album en hangt er een melancholieke stemming omheen, maar echt triest wordt de muziek toch nergens! (Rik van Boeckel)





«« terug naar overzicht