Optreden Houtfestival juni 2016, foto door Ton Maas

Frans-Colombiaans Pixvae voor twee concerten in Nederland Interview met gitarist Damien Cluzel maandag 13 februari, 2017

Vernoemd naar de vrucht van een palmboom is het Frans-Colombiaanse Pixvae voor de Franse gitarist Damien Cluzel de derde formatie waarin hij het snijvlak zoekt van muziekculturen die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben. MixedWorldMusic sprak met Cluzel aan de vooravond van twee Nederlandse optredens, 17 februari in Grounds Rotterdam en 20 februari in Paradiso Amsterdam.


door Jaïr Tchong

De gitarist heeft stevige connecties met Nederland: Cluzel studeerde aan het Sweelinck Conservatorium en maakte belangrijke kilometers als musicus bij avantgarde ensembles zoals Man Bites Dog, Tetzepi, Ninsk en Munruh. Na deze avonturen raakte hij verslaafd aan de Ethiopische muziek en bood aldus opvallende bijdragen aan de groepen Jump to Addis (cd: Ethiopiques, volume 15: Europe meets Ethiopia, 2001) en Ukandanz, waarin hij nog steeds speelt.

Kouma + Nilamayé
Pixvae is de jongste uiting van deze aangenaam ontwortelde kosmopoliet. Inmiddels woonachtig in Lyon speelde hij aldaar met de uit jazzmusici bestaande groep Kouma. Toen deze metalband op zoek ging naar een zanger, hoorde men een tape van Nilamayé, een folkloristische zang- en percussiegroep eveneens uit Lyon. In de oefenruimte klonk ineens iets krachtigs en volkomen unieks. Een paar maanden later stonden ze al op een festival voor duizend man in Toulouse. Met daverend succes. Voor het eerst in zijn leven deed de Colombiaanse zanger aan crowdsurfing en ook de aanwezige Franse muziekpers liet alle reserve varen, culminerend in laaiend enthousiaste recensies en een overvolle persmap.

Houtfestival
Veertig Franse optredens en een subliem optreden tijdens het Haarlemse Houtfestival (afgelopen zomer) verder, spreek ik op een zonnige maandagmorgen via een uiterst weerbarstige Skypeverbinding met Cluzel. De debuut-cd is net verschenen via het eerbiedwaardige Franse instituut Buda Musique. Het Franse Jazz News noemt Pixvae de grootste verrassing van 2016, in de MixedWorldMusic Top 10 van 2016 bereikt de plaat meteen een zesde plaats en in april gaat de groep voor het eerst naar Colombia. Veel moois in aantocht, kortom, maar deze kernfusie tussen Franse metal en afrocolombiaanse currulao kan onmogelijk over één nacht ijs zijn gegaan.

Rock + afrocolombiaans
Cluzel: 'We waren het instrumentale beu. En toen we de afrocolombiaanse muziek hoorden, waren we meteen onder de indruk. Eigenlijk gaf het meteen een klik, het was alleen podiumtechnisch aanvankelijk even zoeken. Nilamayé speelde akoestisch, en onze metal is uiteraard elektrisch versterkt. Wij speelden tweemaal zo hard als zij, dus wij moesten gas terugnemen. Rockmuziek vergt een zeker volume om effectief te zijn, terwijl die afrocolombiaanse polyritmiek vooral akoestisch tot stand komt. Dat is een interessante uitdaging.'

Laboratorium
Toen de podiumpuzzel was opgelost, ging Romain Dugelay (baritonsax, toetsen en arrangementen) aan de slag, met nieuwe bewerkingen van currulao-klassiekers en nieuwe songs in die stijl. 'Onze energie en intentie moet behouden blijven en de Colombiaanse muziek moet ook een bepaalde vorm hebben. Stemmen klinken pas goed samen als er niet wordt geschreeuwd. Eigenlijk was Kouma een laboratorium van drie jazzmusici die geen jazzmuziek meer wilden spelen. Jazzmusici die rock spelen betekent vaak obligaat gedoe met soli. Dat wilden we beslist niet. Iedere musicus heeft één geluid, en niet tien zoals in sommige jazz.'


Houtfestival, juni 2016 - foto door Ton Maas

Beperking
Zo komt Cluzel op een punt met filosofische implicaties: juist de beperking werkt. 'Als getraind jazzmusicus wil je vaak alles doen en alles laten horen. Beperking is een goed middel om te componeren. Met vijf noten stukken schrijven, iets wat ik ook met Ukandanz graag als uitgangspunt neem. In de beperking schuilt de vrijheid. Voor het eerste optreden in een club in Chalon sur Saone in november 2015 hebben we hard moeten knokken in de oefenruimte. Steeds bleven er verbeterpunten opdoemen en moesten we voor onszelf dingen nog helder zien te krijgen. In die club waren zo'n 150 man, maar de reacties waren van dien aard dat we wisten dat we door konden gaan. Een paar maanden later speelden we op een festival, en Margaux (Delatour, Frans, zang en percussie) en Alejandra (Charry, Colombiaans, zang en percussie) hadden nog nooit voor zoveel mensen gestaan.'

Zelfvertrouwen
De muziek van Pixvae blaakt van zelfvertrouwen. Beluister het prachtige Este niño quiere / Monte en el reloj - een compositie in twee delen die onweerstaanbaar door blijft dansen in hoofd en lijf.



In niets herinnert Pixvae aan de fusion die enige tijd in zwang was in de wereldmuziek. 'Een overeenkomst tussen Ukandanz en Pixvae is dat de verschillende culturen hun eigen identeit en kracht behouden. De Europese musici proberen niet te spelen als Ethiopische of Colombiaanse. Tegelijkertijd ontstaat er iets dat in die afzonderlijke culturen nog niet bestond. Een belangrijke verschil is dat in Pixvae iedereen noten kan lezen en in Ukandanz niet. Bovendien leven alle musici van Pixvae in dezelfde stad en spreken ze inmiddels dezelfde taal.'


Concerten 2017
Vrijdag 17 februari, Grounds, Rotterdam (dubbelconcert met Los Paja Brava)
Voor tickets (VVK € 10,-), klik hier.

Maandag 20 februari, 22.00 uur: Paradiso Kleine Zaal
Voor tickets (€ 9,- excl. lidmaatschap € 3,50 p.m.), klik hier


Luister naar het debuutalbum: 


Of luister het album via Bandcamp. Klik hier



Lees hier de recensie op MixedWorldMusic van het debuutalbum - door Ton Maas.

 


meer nieuws
Pan-Afrikaanse dansmuziek uit Zimbabwe  
zondag 19 februari, 2017
De fadista die al op de kleuterschool werd ontdekt
dinsdag 14 februari, 2017
Cd-presentatie 17 februari in Bimhuis Amsterdam
zondag 12 februari, 2017
woensdag 1 februari, 2017
maandag 30 januari, 2017
Malinese korameester ontmoet Franse cellist
dinsdag 24 januari, 2017
Muziek laat zich niet onderdrukken
maandag 23 januari, 2017
maandag 23 januari, 2017